Wagunduzi: Burton, Speke, Livingstone na Stanley

Burton na Speke, 1857. Richard Burton na John Hanning Speke, waliotumwa na Jumuiya ya Kifalme ya Jiografia kutafuta maziwa makuu ya bara, walifika Kazeh tarehe 7 Novemba 1857 baada ya miezi mitano njiani kutoka pwani. Walipumzika kwa wafanyabiashara Waarabu, waliowaambia kuhusu ziwa lililoko kaskazini. Burton alienda magharibi hadi Ziwa Tanganyika; Speke, kwa safari ya pembeni kutoka Kazeh, alifika ufukwe wa kusini wa ziwa alilolipa jina Victoria tarehe 30 Julai 1858 na kutangaza kuwa ndilo chanzo cha Mto Nile. Ugomvi uliofuata kati ya wawili hao ulidumu maisha yao yote.

Livingstone, 1871–72. David Livingstone, kwenye safari yake ya mwisho ya kutafuta chanzo cha Nile, alifika Kwihara nje ya Tabora mwaka 1871, akiwa mgonjwa na mwenye upungufu wa mahitaji, na akaishi katika tembe linalobeba jina lake sasa.

Stanley, 1871–72. Henry Morton Stanley, mwandishi wa habari aliyetumwa na New York Herald kumtafuta Livingstone, alifika Kwihara mwaka huo huo na kukwama miezi mitatu: Mirambo, mtawala wa Kinyamwezi wa Urambo, alikuwa vitani na Waarabu wa Tabora na alikuwa amechoma sehemu ya mji, akifunga njia ya magharibi. Hatimaye Stanley alipenya hadi Ujiji, akamkuta Livingstone huko mwezi Novemba 1871, na wawili hao wakarudi Kwihara pamoja mwaka 1872. Stanley aliondoka kwenda pwani na shajara za Livingstone; Livingstone alielekea kusini na kufariki mwaka 1873 katika eneo ambalo sasa ni Zambia.

Nyumba hiyo sasa ni makumbusho ya Tembe la Livingstone.

Endelea na Mirambo na Isike.